ออกซิเจนทางการแพทย์เป็นก๊าซที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยชีวิตผู้ป่วย ทั้งในโรงพยาบาลและการดูแลที่บ้าน แม้ว่าออกซิเจนจะ ไม่ติดไฟ แต่มีคุณสมบัติเป็น ก๊าซออกซิไดส์ (Oxidizing Gas) ซึ่งสามารถเร่งปฏิกิริยาการเผาไหม้ให้รุนแรงและรวดเร็วมากกว่าปกติ หากใช้งานไม่ถูกต้องอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงได้
ดังนั้น การทำความเข้าใจคุณสมบัติของก๊าซ มาตรฐานภาชนะบรรจุ วิธีสังเกตถังที่ถูกต้อง รวมถึงข้อควรระวังระหว่างการใช้งานและการจัดเก็บ จึงเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับผู้ใช้งานและผู้ดูแลทุกคน
บทความนี้ได้รวบรวมแนวทางความปลอดภัยที่สำคัญ ตั้งแต่ก่อนเริ่มใช้งาน ขณะใช้งาน ไปจนถึงหลังการใช้งาน เพื่อช่วยให้การใช้ออกซิเจนทางการแพทย์เป็นไปอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และลดความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุที่ไม่คาดคิด
ความปลอดภัยการใช้งานก๊าซออกซิเจนทางการแพทย์
1. การตรวจสอบก่อนใช้งาน (Pre-Check)
หัวใจสำคัญคือการเลือกอุปกรณ์ที่ถูกต้องตามมาตรฐาน มอก. 540-2564 เพื่อป้องกันอันตรายจากอุปกรณ์ที่ไม่ได้มาตรฐาน
ลักษณะถัง: ต้องเป็น ถังสีเขียว สภาพสมบูรณ์ ไม่มีสนิมขุม
เครื่องหมายที่ต้องมี: * สัญลักษณ์กาชาด (กากบาทแดงในวงกลม)
ข้อความ “ออกซิเจนทางการแพทย์”
QR Code สำหรับตรวจสอบใบอนุญาตผู้ผลิต/ผู้บรรจุ
หัวต่อและวาล์ว: ต้องเป็นเกลียวนอกมาตรฐาน CGA 540 เท่านั้น (ห้ามดัดแปลงนำหัวปรับก๊าซชนิดอื่นมาใช้)
2. ข้อควรระวังและสภาพแวดล้อมขณะใช้งาน (Safety Precautions)
เนื่องจากออกซิเจนเป็น ตัวเร่งการเผาไหม้ (Oxidizer) การควบคุมสิ่งแวดล้อมจึงสำคัญที่สุด
การติดตั้ง: ต้องตั้งถังในแนวตั้งและ ยึดกับรถเข็นหรือโซ่ เสมอ ห้ามวางนอนหรือปล่อยให้ล้มเด็ดขาด
ระยะห่างที่ปลอดภัย: * ห่างจากเปลวไฟ/แหล่งความร้อน (เช่น ครัว) อย่างน้อย 5 เมตร
ห่างจากจุดสูบบุหรี่ หรืออุปกรณ์ที่เกิดประกายไฟ
สิ่งที่ต้อง “ห้าม” สัมผัสก๊าซ
น้ำมัน/ไขมัน: ห้ามใช้มือที่เปื้อนน้ำมัน จาระบี หรือโลชั่นที่มีส่วนผสมของน้ำมันจับอุปกรณ์ (อาจเกิดการลุกไหม้รุนแรงเมื่อเจอออกซิเจนแรงดันสูง)
แอลกอฮอล์: หากใช้เจลล้างมือ ต้องรอให้แห้งสนิทจนไม่มีไอระเหยก่อนสัมผัสวาล์ว
สเปรย์ฉีดพ่น: งดใช้สเปรย์ปรับอากาศหรือน้ำหอมใกล้ชุดอุปกรณ์
การจัดวาง: ตั้งถังในแนวตั้งเสมอและยึดให้มั่นคงเพื่อป้องกันการล้ม
- การเคลื่อนย้าย: ใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะการกระแทกอาจก่อให้เกิดการระเบิดได้
- การขนส่ง: หลีกเลี่ยงการวางถังในห้องโดยสารรถยนต์เพื่อป้องกันอันตรายหากก๊าซรั่วไหล
- ระยะห่างจากความร้อน: ใช้งานห่างจากห้องครัวอย่างน้อย 5 เมตร และห้ามอยู่ใกล้แหล่งความร้อน เช่น บุหรี่ เครื่องเป่าผม เตารีดดัดผม หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่เกิดความร้อน)
- สารไวไฟและสเปรย์: งดใช้สเปรย์ฉีดทุกชนิดใกล้ชุดอุปกรณ์ เพราะละอองลอยติดไฟได้ง่าย
- ผลิตภัณฑ์บำรุงผิว: หลีกเลี่ยงครีมหรือโลชั่นที่มีส่วนผสมของน้ำมันและปิโตรเลียมเจลลี่ รวมถึงผลิตภัณฑ์ทาถูที่มีไอระเหยไวไฟ
3. การดูแลหลังการใช้งาน
- การจัดเก็บ: เก็บถังในแนวตั้งและยึดให้แน่น ห้ามวางนอนเด็ดขาด
- สถานที่เก็บ: ไม่ควรเก็บในที่อับอากาศ เช่น ตู้หรือหีบ และต้องห่างจากแหล่งความร้อนอย่างน้อย 1.5 เมตร
- ป้ายเตือน: จัดทำป้าย “ห้ามสูบบุหรี่” หรือ “ห้ามจุดไฟ” ติดไว้ให้เห็นชัดเจน
ห้ามสูบบุหรี่หรือจุดไฟบริเวณใกล้เคียง
หลีกเลี่ยงการใช้สเปรย์ น้ำมัน โลชั่น หรือแอลกอฮอล์ใกล้อุปกรณ์
ควรมีถังดับเพลิงติดตั้งใกล้พื้นที่ใช้งาน
การปิดอุปกรณ์: ปิดวาล์วให้สนิททุกครั้งหลังใช้ และตรวจสอบรอยรั่วสม่ำเสมอ
ก่อนการใช้ออกซิเจนทางการแพทย์ ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำและมาตรฐานอย่างเคร่งครัด เพื่อช่วยลดความเสี่ยงและสร้างความมั่นใจในการดูแลได้อย่างปลอดภัยหากมีข้อสงสัย ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตทุกครั้งก่อนใช้งาน
TSG เรามุ่งมั่นดำเนินงานตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้องในทุกขั้นตอน ตั้งแต่กระบวนการบรรจุ การควบคุมคุณภาพ การตรวจสอบความปลอดภัย ไปจนถึงการส่งมอบผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้อย่างโปร่งใส
เรายึดมั่นในมาตรฐานความปลอดภัยของ ผู้ใช้งานทุกท่าน พร้อมให้ข้อมูล คำแนะนำ และการสนับสนุนด้านความปลอดภัย เพื่อให้ทุกการใช้งานเป็นไปอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเชื่อถือได้ในระยะยาว
